Project Syndicate: To μοιρολόι της Κύπρου
Καταχωρητης 4
Ημερομηνία δημοσίευσης: 30/03/2013

Του Χάρολντ Τζέιμς

Η Κύπρος είναι ένας σημαντικός ενδιάμεσος σταθμός για τις αμερικανικές επιχειρήσεις ασφάλειας στην ανατολική Μεσόγειο, καθώς και τα πεδία φυσικού αερίου στα ανοικτά των κυπριακών ακτών μπορεί να αναπτυχθούν σε μια πηγή ενέργειας που θα μπορούσε -τουλάχιστον μετά το 2017- να μειώσει την ευρωπαϊκή εξάρτηση από τις ρωσικές προμήθειες

Η Ευρώπη μπορεί να επιλέξει πώς θα επενδύσει μουσικά την τελευταία της κρίση. Στο Βερολίνο, το τραγούδι του 50Cent "Όλα διαλύονται" (All Things fall apart) έκανε πρόσφατα πρεμιέρα, οπότε ίσως να είναι και το πιο ταιριαστό. Ή ακόμη θα μπορούσε η ήπειρος να πάει διακόσια χρόνια περίπου πίσω, στον Τζουζέπε Βέρντι, του οποίου η προτελευταία, και ίσως η μεγαλύτερη, οπερατική επιτυχία ξεκινά σε μια κυπριακή ακτή με μια θύελλα φανταστικής βίας και με τις πρώτες λέξεις του ήρωα, του Οθέλλου, οποίος είπε: "Esultate, αγαλλιάστε! Ο πόλεμος έχει κερδηθεί". Το επίτευγμά του όμως καταστρέφεται αργότερα από τη ζήλια του.

Σήμερα η Κύπρος εμφανίζεται να έχει διασωθεί. Αλλά η διάσωση έχει τροφοδοτήσει ένα αυξανόμενο χάσμα που θέτει σε κίνδυνο το μέλλον της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, εν μέρει λόγω του τρόπου που η αναταραχή από τις αρχές του εικοστού αιώνα -ειδικά με τη Μεγάλη Ύφεση- έχει διατυπωθεί στις σχετικές συζητήσεις, κυρίως σε ό,τι αφορά την ενδεχόμενη κατάρρευση του χρηματοπιστωτικού συστήματος από το 2008 και μετά και βέβαια τη μεταγενέστερη κρίση του ευρώ.

***

Η οικονομική ύφεση του μεσοπολέμου έγινε δυσεπίλυτη επειδή ήταν, ως εκ τούτου, μια κρίση κοινωνικής σταθερότητας, δημοκρατίας και διεθνούς πολιτικής τάξης. Η εκτεταμένη πτώχευση και η ανεργία είχαν αποτέλεσμα να δημιουργηθεί κοινωνική ένταση, καθιστώντας τελικά την κανονική δημοκρατική πολιτική αδύνατη. Στη Γερμανία το επίκεντρο της κατάρρευσης της δημοκρατίας, οι ριζοσπάστες από τα δεξιά και τα αριστερά μαίνονταν κατά τη μεταπολεμική διευθέτηση της ειρήνης και της Συνθήκης των Βερσαλλιών.

Στα τελευταία χρόνια τής ολοένα πιο ασταθούς Δημοκρατίας της Βαϊμάρης, ενώ η δημοκρατία έφθινε, οι γερμανικές κυβερνήσεις ξεκινούσαν να χρησιμοποιούν τη ριζοσπαστικότητα των αντιπάλων τους σε μία προσπάθεια να αποσπάσουν παραχωρήσεις ασφαλείας από τις δυτικές δυνάμεις. Οι εγχώριες πολιτικές πιέσεις έγιναν πηγή της αυξημένης διεθνούς έντασης.

Αυτό ισχύει και για την Ευρώπη τού σήμερα. Η δημοκρατία έχει γίνει κεντρικός στόχος των καταγγελιών από την ευρωπαϊκή ελίτ. Ο πρωθυπουργός του Λουξεμβούργου, Ζαν - Κλοντ Γιούνκερ, πρώην επικεφαλής του Eurogroup, παραπονέθηκε ότι οι Ευρωπαίοι ηγέτες γνωρίζουν ποιες είναι οι σωστές πολιτικές, αλλά δεν ξέρουν πώς θα επανεκλεγούν εφαρμόζοντάς τις. Ομοίως, μετά την πρόσφατη συντριπτική εκλογική ήττα του, ο Ιταλός πρωθυπουργός Mάριο Μόντι μελαγχολικά εξήγησε ότι οι ψηφοφόροι της Ιταλίας ήταν πολύ ανυπόμονοι για να αντέξουν μεταρρυθμίσεις, τα οφέλη των οποίων θα γίνονταν εμφανή πέρα από μια εκλογική θητεία.

Τα γεγονότα στην Κύπρο έχουν φέρει στην επιφάνεια δύο άλλες διαστάσεις στις συγκρούσεις αναφορικά με την κρίση χρέους και την κρίση του τραπεζικού τομέα που πλήττει την Ευρώπη. Πρώτον, η συζήτηση του φόρου επί των τραπεζικών καταθέσεων και το κατά πόσον οι μικροί καταθέτες θα πρέπει να εξαιρεθούν επαναφέρει στο επίκεντρο την ταξική σύγκρουση. Δεύτερον, το ζήτημα των ξένων, και ιδίως των ρωσικών, καταθέσεων -μαζί με την κοντινή απόσταση με τη Συρία- έχει μετατρέψει τη διάσωση του κυπριακού τραπεζικού τομέα σε πρόβλημα διεθνών σχέσεων.

***

Η αρχική πρόταση για την επιβολή εφάπαξ "κουρέματος" επί των λογαριασμών κάτω των 100.000 ευρώ δεν ήρθε από την Ευρωπαϊκή Ένωση ή από τη Γερμανία, αλλά από την κυπριακή κυβέρνηση, η οποία έπρεπε να γνωρίζει πως ήταν αναμενόμενο να δημιουργήσει οργή και ότι το κυπριακό κοινοβούλιο ποτέ δεν θα υπερψήφιζε κάτι τέτοιο. Ίσως η κυβέρνηση πίστευε ότι οι μαζικές διαμαρτυρίες -με πλακάτ καταγγέλλοντας την Ε.Ε. ως φύλλο συκής για τη γερμανική κυριαρχία της Ευρώπης- θα την ενίσχυαν. Άλλωστε ακόμη και οι μετριοπαθείς Κύπριοι ήταν εξοργισμένοι από την παρενόχληση του μικρού νησιού από τη Γερμανία και την Ευρώπη.

Η άλλη πλευρά στις διαπραγματεύσεις έπαιξε κι αυτή το χαρτί της ταξικότητας. Σε μια στιγμή μεγάλης έντασης και ενώ η Κύπρος αναζητούσε εναλλακτικό πακέτο διάσωσης από τη Ρωσία, η γερμανική Bundesbank ανακοίνωσε τα αποτελέσματα μιας νέας μελέτης της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, που έδειχνε ότι ο γερμανικός πλούτος ήταν σε χαμηλότερα επίπεδα απ' ό,τι στα νότια ευρωπαϊκά κράτη, πράγμα που σε μεγάλο βαθμό οφείλεται στο γεγονός ότι ολοένα λιγότεροι Γερμανοί έχουν δική τους ιδιοκτησία. Το μήνυμα στόχευε ξεκάθαρα στο να επηρεάσει τις διαπραγματεύσεις: Γιατί να καλούνται οι φτωχότεροι Γερμανοί να θυσιαστούν για να στηρίξουν τους εκατομμυριούχους της Μεσογείου;

***

Στον απόηχο της χρηματοπιστωτικής κρίσης, οι ανισότητες στα εισοδήματα και στον πλούτο έχουν μετακινηθεί στο κέντρο της πολιτικής συζήτησης. Ακόμη και η Καθολική Εκκλησία φαίνεται να αντανακλά αυτή τη νέα διάθεση: Η εκλογή του Χόρχε Μάριο Βεργκόλιο στη θέση του Πάπα και η επιλογή του ονόματος Φραγκίσκος αποτελεί σαφή αναφορά στον Άγιο Φραγκίσκο της Ασίζης και την αποστολή της Εκκλησίας να στηρίξει τους φτωχούς.

Στο μέτωπο των διεθνών σχέσεων, μετά το 2010, ενώ οι καταθέσεις από την Ευρώπη έφευγαν από τις κυπριακές τράπεζες, οι καταθέσεις ρωσικών εταιρειών και ιδιωτών αυξάνονταν -η Ρωσία έχει πολλούς λόγους να χρησιμοποιήσει τα χρήματα ως έναν τρόπο να εξαγοράσουν πολιτικό έλεγχο. Η Κύπρος είναι ένας σημαντικός ενδιάμεσος σταθμός για τις αμερικανικές επιχειρήσεις ασφάλειας στην ανατολική Μεσόγειο, καθώς και τα πεδία φυσικού αερίου στα ανοικτά των κυπριακών ακτών μπορεί να αναπτυχθούν σε μια πηγή ενέργειας που θα μπορούσε -τουλάχιστον μετά το 2017- να μειώσει την ευρωπαϊκή εξάρτηση από τις ρωσικές προμήθειες.

***

Σε μια προγενέστερη φάση της κρίσης, η Ρωσία έδωσε στην Κύπρο 3 δισεκατομμύρια δολάρια δάνειο. Τώρα όμως ένα νέο δάνειο θα χρησίμευε μόνο για να κάνει το βάρος του δυσβάσταχτου χρέους μη βιώσιμο. Αυτό που χρειάζεται είναι μια αγορά του συνόλου ή μέρους των προβληματικών τραπεζών της Κύπρου. Στον απόηχο της κρίσης που έχει ενταθεί από τη ρητορική της ταξικής σύγκρουσης, η Ρωσία θα μπορούσε να επεκτείνει τον έλεγχό της σε μεγαλύτερο βαθμό και σε χαμηλότερη τιμή.

Η εμβάθυνση της κοινωνικής πόλωσης, η χρήση της στις οικονομικές διαπραγματεύσεις και η εισβολή ενός νέου στοιχείου ασφαλείας είναι μια περαιτέρω απόδειξη αυτού που οι περισσότεροι οικονομολόγοι και σχολιαστές υποστηρίζουν εδώ και καιρό σε ό,τι αφορά την Ευρώπη: μια νομισματική ένωση είναι αδύνατον να διατηρηθεί αν απουσιάζει η πολιτική ένωση. Ένα κράτος, ιδιαίτερα στη σύγχρονη μορφή του ευρωπαϊκού κράτους πρόνοιας, εξαρτάται από αποτελεσματικούς μηχανισμούς για την επίλυση των κοινωνικών διαφορών -όπως απέδειξε ο θόρυβος γύρω από την Κύπρο η Ε.Ε. στερείται τέτοιων μηχανισμών. Όσο αυτό ισχύει, η ευρωπαϊκή ολοκλήρωση είναι καταδικασμένη από τη στιγμή που η μουσική σταματά.

 

Ο Χ. Τζέιμς είναι καθηγητής Ιστορίας και Διεθνών Σχέσεων στο Πανεπιστήμιο του Πρίνστον

  • lisseurs ghd
  • lisseur ghd styler
  • sacs louis vuitton
  • sacs louis vuitton pas cher
  • lisseur ghd
  • ghd pas cher
  • achat Sac louis vuitton
  • sacs louis vuitton pas cher
  • sac louis vuitton soldes en ligne
  • chaussures semelle rouge pas cher
  • Sacs Louis Vuitton Pas Cher En Ligne
  • christian louboutin pas chere
  • air jordan 11 pas cher
  • louboutin femme escarpin pas cher
  • christian louboutin pas cher
  • air jordan 6 femme pas cher
  • Air Jordan Pas Cher Magasin
  • Sac louis vuitton Pas Cher Magasin
  • Vente Sac louis vuitton soldes
  • Vente sac louis vuitton
  • air jordan 11 pas cher
  • air jordan 6 retro
  • achat sac louis vuitton