Θεσσαλονίκη, 100 χρόνια Ελληνικής αρχιτεκτονικής: Μόνο η θάλασσα έμεινε ίδια...
Κακουριώτης Σ.
Ημερομηνία δημοσίευσης: 04/11/2012

Εκατό χρόνια συμπληρώθηκαν από την είσοδο των ελληνικών στρατευμάτων στη Θεσσαλονίκη, μια πόλη που το 1912 είχε διαμορφώσει μια εντελώς διαφορετική φυσιογνωμία από αυτήν της Αθήνας. Η σύγκλισή της με το "παράδειγμα" της πρωτεύουσας θα έρθει μονάχα μετά το τέλος του εμφυλίου, όταν πλέον η ανοικοδόμηση της αντιπαροχής θα την καταστήσει και αρχιτεκτονικά μια αμιγώς ελληνική πόλη...

Η πορεία αυτή των εκατό χρόνων προς τη διαμόρφωση της σύγχρονης φυσιογνωμίας της συνιστά μια γοητευτική αρχιτεκτονική αφήγηση, την οποία ανέλαβε να παρουσιάσει στο αθηναϊκό κοινό ο ιστορικός της Αρχιτεκτονικής Βασίλης Κολώνας, σε συνεργασία με την αρχιτέκτονα Σωτηρία Αλεξιάδου, μέσα από την έκθεση Η αρχιτεκτονική μιας εκατονταετίας, που φιλοξενείται στο Μουσείο Μπενάκη της οδού Πειραιώς μέχρι τις 25 Νοεμβρίου.

Ποια ήταν λοιπόν η πόλη που αντίκρισαν οι Έλληνες στρατιώτες όταν μπήκαν στη Θεσσαλονίκη το 1912; "Όταν αντίκρισαν τη Θεσσαλονίκη, τρόμαξαν! Ήταν μια πόλη διαφορετική, χωρίς τη νεοκλασικιστική παράδοση της Αθήνας", μας λέει ο Β. Κολώνας. "Αποτελούσε το δεύτερο μεγαλύτερο οθωμανικό αστικό κέντρο σε ευρωπαϊκό έδαφος, όπου κυριαρχούσε ο ευρωπαϊκός εκλεκτισμός".

Σημείο καμπής για την εξέλιξη της πόλης υπήρξε η πυρκαγιά του 1917, που κατέκαυσε το κέντρο της πόλης, αν και "οι αρχιτέκτονες συνέχισαν να χτίζουν σε γενικές γραμμές στο ίδιο στυλ... Μέχρι το 1930 μορφολογικά η πόλη δεν αλλάζει, γιΆ αυτό και ο Καραγάτσης στον Γιούγκερμαν κάνει λόγο για 'κτήρια σπάνιας ασχήμιας'»... Μετά την πυρκαγιά, που είχε ως αποτέλεσμα το διώξιμο των φτωχών στρωμάτων από το κέντρο της πόλης, όπως υπογραμμίζει ο Β. Κολώνας, έκανε την εμφάνισή του ο Ερνέστος Εμπράρ, που "σχεδίασε έναν καινούργιο πολεοδομικό χάρτη της πόλης", τα πρωτότυπα σχέδια του οποίου ανακαλύφθηκαν μόλις πρόσφατα και φιλοξενούνται, ως το πλέον πολύτιμο έκθεμα, στην έκθεση στο Μουσείο Μπενάκη.

Όπως τονίζει ο Β. Κολώνας, ο Εμπράρ, πέρα από τις προτάσεις για κατανομή των χρήσεων γης, "θέλησε να κάνει και μερικά δημόσια κτήρια, αντλώντας την έμπνευσή του τόσο από το Παρίσι όσο και από τα βυζαντινά κτήρια της Θεσσαλονίκης, με αποτέλεσμα ένα ύφος 'νεοβυζαντινό'. Αυτά τα κτήρια δεν πραγματοποιήθηκαν, αλλά έχουμε τα σχέδιά του, τα οποία παραμένουν σπάνια και πρωτότυπα".

Η συνάντηση της πόλης με το μοντέρνο κίνημα και τις αρχιτεκτονικές φανερώσεις του φτάνει στη Θεσσαλονίκη "μέσω του προγράμματος ανέγερσης σχολικών κτιρίων ή Αθηναίων αρχιτεκτόνων στους οποίους ανατίθενται παραγγελίες ιδιωτικών κατοικιών, στη δεκαετία του 1930. Όμως ο ρυθμός που 'πάντρεψε' τον εκλεκτισμό με το μοντέρνο κίνημα ήταν η αρ ντεκώ, από αρχιτέκτονες που είχαν σπουδάσει κυρίως στο Παρίσι, κάτι που δεν συναντάμε στην Αθήνα".

Η μεταπολεμική "σύγκλιση" θα ξεκινήσει με άδειες για πολυώροφα κτήρια, με αποτέλεσμα "αυτές τις απίστευτες πυκνώσεις που συναντάμε πάνω από την Εγνατία και γύρω από τη Ροτόντα". Έτσι αρχίζει σταδιακά και η Θεσσαλονίκη "να συμβαδίζει με τη μοίρα όλων των ελληνικών πόλεων". Επόμενο θύμα θα είναι η συνοικία των Εξοχών, στο ανατολικό κομμάτι της πόλης, όπου η αντιπαροχή στέρησε την πόλη από τις όμορφες βίλες που βρίσκονταν εκεί, αλλά και από την πρόσβαση στο θαλάσσιο μέτωπο. Όμως, όπως παρατηρεί ο Β. Κολώνας, "η περίοδος που θα μπορούσαμε να χαρακτηρίσουμε ως πιο δραματική, με διαλυτικά αποτελέσματα για την πόλη, είναι οι δεκαετίες 1970 και 1980, κυρίως η δεύτερη οκταετία Καραμανλή..."

Σήμερα, μπορεί η πόλη να έχει προικιστεί με ωραία αρχιτεκτονήματα και ο δημόσιος χώρος να διαμορφώνεται διαγωνισμούς και σωστά κριτήρια, όμως "είναι λίγο αργά". Ίσως γι' αυτό η έκθεση ανοίγει και κλείνει με τη θάλασσα: "Είναι η μόνη όψη της πόλης που δεν έχει αλλάξει" μέσα σε αυτά τα εκατό χρόνια...

 

 

 

 

  • lisseurs ghd
  • lisseur ghd styler
  • sacs louis vuitton
  • sacs louis vuitton pas cher
  • lisseur ghd
  • ghd pas cher
  • achat Sac louis vuitton
  • sacs louis vuitton pas cher
  • sac louis vuitton soldes en ligne
  • chaussures semelle rouge pas cher
  • Sacs Louis Vuitton Pas Cher En Ligne
  • christian louboutin pas chere
  • air jordan 11 pas cher
  • louboutin femme escarpin pas cher
  • christian louboutin pas cher
  • air jordan 6 femme pas cher
  • Air Jordan Pas Cher Magasin
  • Sac louis vuitton Pas Cher Magasin
  • Vente Sac louis vuitton soldes
  • Vente sac louis vuitton
  • air jordan 11 pas cher
  • air jordan 6 retro
  • achat sac louis vuitton