Η χαρακτική του Μάρκου Ζαβιτσιάνου
 
Ημερομηνία δημοσίευσης: 10/10/2012

Του Παναγιώτη Σ. Παπαδόπουλου

 

Ο Μάρκος Ζαβιτσιάνος (1884-1923) σπουδάζει ζωγραφική στην Ακαδημία του Μονάχου με δάσκαλο τον G. von Hackl και χαρακτική με τον M. Kern. Πρόκειται για έναν καλλιτέχνη που γνωρίζει την ευρωπαϊκή χαρακτική και μέσα από το έργο του επιδιώκει να μεταφέρει ευρωπαϊκά υφολογικά μοτίβα μέσα σε μία ελληνική και κυρίως κερκυραϊκή θεματογραφία. Πρόκειται για δοκιμές ύφους που επεξεργάζεται ανά θέμα. Ο Ζαβιτσιάνος επιλέγει, κάθε φορά, ένα διαφορετικό υφολογικό μοτίβο, ανάλογα με τις απαιτήσεις του ίδιου του θέματος. Κατά περίπτωση, μπορεί να χρησιμοποιηθούν στοιχεία από τη χαρακτική της Κόλβιτς, των Μπονάρ/Βιγιάρ ή του Φελίξ Βαλλοττόν. Δίκαια επισημαίνεται ότι το έργο του παρέμεινε άνισο και κινήθηκε σε διαφορετικές κατευθύνσεις. Στόχος του υπήρξε να ανανεώσει υφολογικά, στον βραχύ βίο του, τις απλές ηθογραφικές παραστάσεις στην Κέρκυρα των αρχών του 20ού αιώνα.

Όταν χαράζει τα Κορίτσια του προαστίου στο σεργιάνι, το ζήτημα δεν είναι η ηθογραφική αποτύπωση ενός επαρχιακού απογεύματος. Τα πρόσωπα στη σύνθεση τίθενται κατΆ ακολουθία, το ένα οδηγεί στο άλλο· η διάταξη των μορφών οδηγεί, βαθμιαία, στην κεντρική σύνθεση του θέματος. Μπορεί, βέβαια, να συμβεί το αντίθετο: από τις κεντρικές μορφές, η διάταξη των προσώπων μάς οδηγεί στο φόντο του έργου. Η σχέση των μορφών και όχι άλλα συμπληρωματικά στοιχεία κατασκευάζουν τη βασική δομή της σύνθεσης. Η κατΆ ακολουθία διάταξη των μορφών αποτελεί ένα τέχνασμα που βρίσκουμε στη ζωγραφική και τη χαρακτική των Ναμπί. Σε αυτό το έργο, όπως, αντίστοιχα, σε πολλά άλλα (Μαντούκι, Τα Βαφτίσια) χρησιμοποιεί τα διακοσμητικά μοτίβα στα ρούχα, τα καρό ή γραμμωτά φορέματα, χαρακτηριστικά στοιχεία, επίσης, της ζωγραφικής των Ναμπί. Στο ίδιο έργο παρατηρούμε ότι η σύνθεση κατασκευάζεται στα όρια των καμπυλωτών σχημάτων της Αρ-νουβό. Ο δρόμος, για παράδειγμα, που τέμνει αυτή τη σύνθεση, σχεδιάζεται με βάση μία δυναμική καμπύλη. Υπάρχει η λογική του περίκλειστου που πάλι παραπέμπει σε αυτό το εικαστικό ρεύμα..

Ο καλλιτέχνης χρησιμοποίησε πολλά διακοσμητικά στοιχεία αυτής της ζωγραφικής, αλλά δεν περιορίστηκε σε αυτά. Ο Ζαβιτσιάνος είναι ο καλλιτέχνης που εργάζεται πάντα κατά περίπτωση. Το θέμα καθορίζει τη μέθοδο και το ύφος και όχι το αντίθετο. Όταν εικονογραφεί τα διηγήματα του Π. Βλαστού, απομακρύνεται από το ύφος των Ναμπί προς όφελος μίας έντονα ρεαλιστικής και περιγραφικής αναπαράστασης. Το ίδιο θα συμβεί όταν ασχολείται με θέματα που είχαν σχέση με την απεικόνιση λαϊκών θεμάτων, όπως καθημερινές σκηνές με χωρικούς κ.ά.

Τα έργα του έχουν μία αμεσότητα. Όταν χαράζει τον Καυγά, ενδιαφέρεται για την πιστή αποτύπωση των χαρακτήρων. Πρέπει να δείξει τη βιαιότητα αυτής της στιγμής. Ενίοτε προβάλλει το στοιχείο του τραγικού. Οι φόρμες του είναι καθαρές και σαφείς. Οι ανθρώπινες φιγούρες χαράζονται με συγκεκριμένα και εξίσου σαφή περιγράμματα. Το θέμα χρειάζεται να παρουσιάσει μία ένταση και όλα τα τεχνικά στοιχεία κατευθύνονται προς τα εκεί. Οι τονικές κλίμακες γίνονται βαθμιδωτές ώστε κι αυτές να εργάζονται προς την αποτύπωση της έντασης.

Ο ίδιος θεωρούσε τον εαυτό του ζωγράφο, έμεινε όμως στην ιστορία της νεοελληνικής τέχνης ως χαράκτης. Μολονότι σπούδασε στη Σχολή του Μονάχου, δημιουργεί μία ζωγραφική που κινείται με βάση τις αρχές του ιμπρεσιονισμού. Ενενήντα χρόνια από τον θάνατό του πρέπει να ξαναδούμε τόσο το ζωγραφικό όσο το χαρακτικό έργο του. Ειδικά για το τελευταίο, χρειάζεται να το προσδιορίσουμε με βάση τη διάκριση ανάμεσα στο ρεαλιστικό/αναπαραστατικό και το φανταστικό/συμβολικό. Στους πόλους αυτής της κλίμακας εργάζεται και χαράζει. Ο Ζαβιτσιάνος χρησιμοποιεί συχνά ένα ρεαλιστικό ιδίωμα, αλλά ποτέ δεν οδηγείται στον απλοϊκό νατουραλισμό. Υπάρχει ένα κρυμμένο φαντασιακό στα χαρακτικά του που πρέπει να ανιχνεύσουμε.

 

Βιβλιοπωλείο ΜΙΕΤ (Αμερικής 13, Κολωνάκι)

έως 28/10

  • lisseurs ghd
  • lisseur ghd styler
  • sacs louis vuitton
  • sacs louis vuitton pas cher
  • lisseur ghd
  • ghd pas cher
  • achat Sac louis vuitton
  • sacs louis vuitton pas cher
  • sac louis vuitton soldes en ligne
  • chaussures semelle rouge pas cher
  • Sacs Louis Vuitton Pas Cher En Ligne
  • christian louboutin pas chere
  • air jordan 11 pas cher
  • louboutin femme escarpin pas cher
  • christian louboutin pas cher
  • air jordan 6 femme pas cher
  • Air Jordan Pas Cher Magasin
  • Sac louis vuitton Pas Cher Magasin
  • Vente Sac louis vuitton soldes
  • Vente sac louis vuitton
  • air jordan 11 pas cher
  • air jordan 6 retro
  • achat sac louis vuitton