Έργο - Στρίντμπεργκ
Πολενάκης Λ.
Ημερομηνία δημοσίευσης: 10/06/2012

Ο Στρίντμπεργκ έγινε στην Ελλάδα γνωστός από νωρίς, μαζί με τον Ίψεν, και αγαπήθηκε πολύ, όπως ο Ίψεν, κυρίως για τα νατουραλιστικά του δράματα, "Ο Πατέρας", "Ο χορός του θανάτου", "Μις Τζούλια", "Οι δανειστές" και για το μονόπρακτο: "Η πιο δυνατή". Αργότερα προστέθηκαν το "Ονειρόδραμα" και η "Καταιγίδα". Τα έργα του δεν επηρέασαν, όμως το νεοελληνικό θέατρο τόσο, όσο τα έργα του Ίψεν και αυτό είναι κάτι που θα έπρεπε, ίσως εν καιρώ να διερευνηθεί.

Οι εκδηλώσεις για τα εκατό χρόνια από τον θάνατο του Στρίντμπεργκ, με μια παράσταση (Σουηδικό Μορφωτικό Ίδρυμα / Από Μηχανής Θέατρο)

Άγνωστο σχεδόν και άπαιχτο στην Ελλάδα (έχουν πρόσφατα μεταφρασθεί από τη Μαργαρίτα Μέλμπεργκ και κυκλοφορούν στην Ελλάδα τα δύο πρώτα μέρη, ενώ ετοιμάζεται το τρίτο), είναι το κορυφαίο ίσως έργο του Στρίντμπεργκ με τον τίτλο: "Ο δρόμος για τη Δαμασκό", που συνοψίζει, κατά κάποιον τρόπο ολόκληρη η δημιουργία του. Πρόκειται στην πραγματικότητα για μια τριλογία, κάθε μέρος της οποίας αποτελείται από τρία πεντάπρακτα δράματα!

Στον "Δρόμο..." χαρακτηριστικό "μότο" του οποίου είναι τα λόγια: "Ο παράδεισος έγινε κόλαση και σε πέντε μόνο μέρες θα ξαναγίνει παράδεισος", ο Στρίντμπεργκ μάς "αφηγείται"... τη γνωστή ιστορία του Αδάμ και της Εύας, περιλαμβάνοντας πολλά αυτοβιογραφικά στοιχεία του. Στηρίζεται κυρίως στην ιστορία του δεύτερου γάμου του με την πολύ νεότερή του, Αυστριακή Φρίντα Ουλ, με την οποία και απέκτησε δύο παιδιά. Κυνηγημένος για χρέη κατέφυγε με τη νεαρή γυναίκα του στο σπίτι των γονιών της σε ένα ορεινό χωριό της Αυστρίας... όπου, σαν άλλος Φάουστ επιδόθηκε σε πειράματα αλχημείας για να δημιουργήσει χρυσό και να νικήσει τη φτώχεια. Από την πεθερά του, που του είχε μεγάλη συμπάθεια, μυήθηκε τότε στο έργο του σπουδαίου Σουηδού μυστικιστή φιλόσοφου Σβέντεμποργκ, που τον βοήθησε να ηρεμήσει την ψυχή του, αλλά δεν έσωσε τον γάμο του. Από όλα τα πιο πάνω, βγαίνει το έργο του για το οποίο μιλάμε, ένα έργο, τελικά συμφιλίωσης τυραννισμένου συγγραφέα, με τον εαυτό του και με τον κόσμο. Είναι, μπορούμε να πούμε, οι "Ευμενίδες" του ή ο χαμένος "Προμηθέας λυόμενος".

Περιλαμβάνει, πράγματι, αυτό το έργο του πάμπολλα στοιχεία της αρχαιοελληνικής τραγωδίας. Είναι, αν μπορούμε να πούμε, ένας "ναός" ρωμανικού μάλλον ρυθμού, που έχει ενσωματώσει "σπόλιες" από παλαιότερα κτίσματα. Διακρίνουμε, διάσπαρτα παντού, ίχνη του Ορέστη, του Οιδίποδα και της Αντιγόνης. (Η δεύτερη σκηνή της πρώτης πράξης του πρώτου μέρους αρχίζει με τα εναρκτήρια λόγια του ομώνυμου δράματος του Σοφοκλή).

Φιλοσοφικά και θεολογικά θέματα αναμοχλεύονται σε αυτό. Μια πολλαπλή σύγκρουση ιδεών, ανάμεσα στην αρχή της ελευθερίας της βούλησης του ανθρώπου και στην αντίληψη της άνωθεν "Πρόνοιας" και του "Προορισμού". Τόσο στην ευρεία όσο και στη στενή καλβινιστική εκδοχή τους και το ακόμη στενότερο σκανδιναβικό τους πρότυπο, των "εκλεκτών" και των "ευσεβών". Με παρούσα πάντα τη νεοπλατωνική μεταφυσική του Σβέντερμπορκ. Η σύγκρουση ωστόσο, και αυτό είναι κάτι που άμεσα μάς αφορά, δεν γίνεται στους ουρανούς, αλλά στη γη, όπου καίρια και έγκαιρα την έχει μεταφέρει ο Στρίντμπεργκ. Είναι ένα "θέατρο" κυριολεκτικά και μεταφορικά, πολέμου του ανθρώπου με τα πλάσματα που ελευθερώνει ο νους του και με τις ίδιες της Ερινύες - ενοχές του.

Ο Στρίντμπεργκ, έτσι συνδέει δραματικά τον τραγικό άνθρωπο που έκοψε τα νήματα με τη μεταγενέστερη μπεκετική φιγούρα της ανθρώπινης μαριονέτας, η οποία κρατά στα χέρια της με απορία τα κομμένα νήματα.

Με την ευκαιρία συμπλήρωσης εκατό ετών από τον θάνατο του Στρίντμπεργκ, από το φιλόξενο Σουηδικό Μορφωτικό Ίδρυμα σε συνεργασία με την ελληνική πρεσβεία της Στοκχόλμης, παρακολουθήσαμε προσκεκλημένοι στο πανέμορφο σπίτι του της οδού Μητσαίων, με άψογη οικοδέσποινα την κυρία Μαργαρίτα Μέλμπεργκ, τις σχετικές εκδηλώσεις, το πάρα πολύ ενδιαφέρον σεμινάριο, με εισηγήσεις "εργαστήριο" και βεβαίως, την παράσταση στο "Από Μηχανής" θέατρο.

Μια πολύ νεανική σουηδική θεατρική ομάδα ("moment: teater") έδωσε τη δική της σύγχρονη εκδοχή (σκηνοθεσία του Αντρέας Μπούνστρα) για τα πιο πάνω, με ένα έργο της Άζα Μπέργκλουντι Κόουμπορν, μέλους της ομάδας γραμμένο επάνω στη ζωή του Στρίντμπεργκ με τη Φρίντα, με ενσωματωμένες σκηνές από το αυθεντικό έργο, που βασίζεται επάνω στη ζωή του Στρίντμπεργκ με τη Φρίντα... Κάτι σαν παιχνίδι με αντικριστούς καθρέφτες, όπου προβάλλει στο τέλος καθαρά η θαρραλέα μορφή της νεότατης γενιά να κρατά στα χέρια της τα κομμένα νήματα της μαριονέτας, όχι με την απορία, αλλά με την πλήρη γνώση. Και με πολύ χιούμορ! Η Γιοζεφίν Άνκαρμπεργκ, ο Αντρέας Μπούνστρα, ο Άρβιντ Πέτερσεν (πιάνο), παίζουν, χορεύουν, τραγουδούν και ερμηνεύουν έξοχα. Πάμε, παιδιά:

***

(Στην προ-προηγούμενη κριτική ο δικός μου δαίμων της αβλεψίας, μετέβαλε το όνομα της πολύ καλής νέας ηθοποιού Ηλέκτρας Νικολούζου... σε Κοπελούζου. Ζητώ ταπεινά συγγνώμη!).

 

  • lisseurs ghd
  • lisseur ghd styler
  • sacs louis vuitton
  • sacs louis vuitton pas cher
  • lisseur ghd
  • ghd pas cher
  • achat Sac louis vuitton
  • sacs louis vuitton pas cher
  • sac louis vuitton soldes en ligne
  • chaussures semelle rouge pas cher
  • Sacs Louis Vuitton Pas Cher En Ligne
  • christian louboutin pas chere
  • air jordan 11 pas cher
  • louboutin femme escarpin pas cher
  • christian louboutin pas cher
  • air jordan 6 femme pas cher
  • Air Jordan Pas Cher Magasin
  • Sac louis vuitton Pas Cher Magasin
  • Vente Sac louis vuitton soldes
  • Vente sac louis vuitton
  • air jordan 11 pas cher
  • air jordan 6 retro
  • achat sac louis vuitton