Οι περιπέτειες του ιμπρεσιονισμού
 
Ημερομηνία δημοσίευσης: 09/05/2012

Του Παναγιώτη Σ. Παπαδόπουλου

Η ιμπρεσιονιστική ζωγραφική στη χώρα μας δεν απέκτησε ποτέ τα χαρακτηριστικά ενός ηγεμονικού ρεύματος. Όταν αναπτύσσεται στην Ευρώπη, στα μέσα του 19ου αιώνα, ως κυρίαρχο ρεύμα, η ελληνική ζωγραφική βρίσκεται στον αστερισμό του ρομαντισμού και του κλασικισμού. Όταν παρουσιάζεται, έχει απολέσει τον επαναστατικό χαρακτήρα που είχε άλλοτε στην Ευρώπη

 

Η ελληνική σχολή στη ζωγραφική δεν ευθυγραμμίστηκε ποτέ, για ιστορικούς λόγους, με τις εξελίξεις και τις τάσεις, από την Αναγέννηση και ύστερα, που παρατηρούνταν στη Δύση. Η εθνική σχολή είτε ακολουθούσε μία πορεία ανεξάρτητη και εν πολλοίς απομονωμένη από αυτές τις εξελίξεις, είτε τις προσλάμβανε με μία μεγάλη χρονική καθυστέρηση. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της ιδιαιτερότητας αποτελεί η πρόσληψη του ιμπρεσιονισμού. Προφανώς, μία δυσκολία που υπήρξε αποτρεπτική για την ανάπτυξή του, αποτέλεσε αυτό το ισχυρό κι απόλυτο φως που χαρακτηρίζει τον τόπο μας και καθιστά δυσκολότερο το έργο των τοπιογράφων, στον βαθμό που απουσιάζουν οι τονικότητες του χρώματος που παρατηρούνται στα ατμοσφαιρικά τοπία της μεγάλης, ευρωπαϊκής τοπιογραφίας. Όμως, αυτό το γεγονός δεν ήταν το καθοριστικό που απέτρεψε τη διείσδυση του ιμπρεσιονισμού.

Η ιμπρεσιονιστική ζωγραφική στη χώρα μας δεν απέκτησε ποτέ τα χαρακτηριστικά ενός ηγεμονικού ρεύματος. Όταν αναπτύσσεται στην Ευρώπη, στα μέσα του 19ου αιώνα, ως κυρίαρχο ρεύμα, η ελληνική ζωγραφική βρίσκεται στον αστερισμό του ρομαντισμού και του κλασικισμού. Όταν παρουσιάζεται, έχει απολέσει τον επαναστατικό χαρακτήρα που είχε άλλοτε στην Ευρώπη. Σε αντίθεση με τους Ευρωπαίους ιμπρεσιονιστές, η αντιγραφή θεμάτων του κλασικισμού και του ρομαντισμού ενέπνεαν τους πρώιμους Έλληνες τοπιογράφους. Ο Βικέντιος Μποκατσιάμπης, για παράδειγμα, συνεχίζει την παράδοση του κλασικισμού που θεμελιώνει, στη χώρα μας, ο Ιταλός καλλιτέχνης Βικέντιος Λάντσας. Αντιγράφονται θέματα της περιηγητικής τοπιογραφίας και μεταφέρονται στην ελληνική πραγματικότητα. Μπορεί ο Πουσάν να έχει πεθάνει το 1665 και ο Κλωντ Λοράν το 1682. Όμως, ο απόηχος της συμβολιστικής ζωγραφικής, μέσα στο τοπίο, υπήρξε ακόμα ενεργός για την ελληνική ζωγραφική του 19ου αιώνα. Η Ελλάδα των κλασικιστικών ζωγράφων δημιουργεί «άχρονα τοπία», τα οποία δεν εντάσσονται στον ιστορικό χρόνο.

Ο Μποκατσιάμπης απεικονίζει την Κέρκυρα στη δύση του ηλίου, μέσα σε ένα χρόνο που δεν έχει την κίνηση της ιστορίας, στον οποίο όλα είναι παγωμένα. Το τοπίο ερμηνεύεται μέσα από τον κλασικισμό και τον μύθο.

Μία δειλή ρεαλιστική προσέγγιση του τοπίου παρατηρείται -έστω καθυστερημένα στη χώρα μας- από τον Κωνσταντίνο Βολονάκη, τον μαθητή του Βασίλη Χατζή, τον Ιωάννη Αλταμούρα και τέλος τον Περικλή Πανταζή. Οι ζωγράφοι αυτοί θα σταθούν αποφασιστικά ενάντια στη Σχολή του Μονάχου. Θα μελετήσουν την ατμόσφαιρα και το φως με ιμπρεσιονιστική διάθεση, ενώ διαφαίνεται ένας έντονος προβληματισμός για τη χρήση του χρώματος. Ωστόσο, οι παραπάνω ζωγράφοι δεν υπήρξαν ιμπρεσιονιστές, ενώ οι δύο από αυτούς (Αλταμούρας/Πανταζής) ζωγραφίζουν στο περιβάλλον της κεντρικής Ευρώπης.

Οι περιπέτειες του ιμπρεσιονισμού συνεχίζονται και κατά τη διάρκεια του 20ού αιώνα. Η γενιά του τριάντα έχει μία ανθρωποκεντρική στόχευση και άρα η τοπιογραφία, εκ των πραγμάτων, τίθεται σε δεύτερη μοίρα. Πολύ γρήγορα απομακρύνεται από τον πρώτο ελληνικό υπαιθρισμό του Χατζόπουλου, Λαζαρή, Μαλέα ή Λύτρα. Μπορεί ένα μέρος του έργου του Παρθένη και κυρίως του Παπαλουκά να ακολουθούν τους κανόνες της μεταϊμπρεσιονιστικής ζωγραφικής, απλοποιώντας και σχηματοποιώντας τη φόρμα, ενώ χρησιμοποιούν φωτεινά και καθαρά χρώματα. Όμως, στο έργο τους χρησιμοποιείται, ακόμη μία φορά, μία ιδεολογική ερμηνευτική που παρατηρήσαμε προηγουμένως στη ζωγραφική του κλασικισμού και του ρομαντισμού. Η νέα πλαστική γλώσσα δεν μπορούσε να κινηθεί αυτόνομα χωρίς την αλληγορία και τον συμβολισμό πάνω στην ελληνικότητα.

Η επόμενη γενιά, αυτή του σαράντα, προσπάθησε να ανασυνδέσει το νήμα με τον ιμπρεσιονισμό του Λαζαρή ή του Λύτρα που διακόπηκε βίαια από τη γενιά του τριάντα.

Σε αυτό το στοιχείο συνίσταται η σπουδαιότητά της, αλλά και η αμφισημία της προσπάθειάς της. Συνήθως λειτουργούσε σαν μια μεγάλη παρέα που ταξίδευαν και ζωγράφιζαν μαζί ή κατά ομάδες. Μέλη αυτής της παρέας που θυμίζουν τη χειρονομία των ζωγράφων της σχολής του Μπαρμπιζόν, αλλά και τις αργοπορημένες προσπάθειες ενός ελληνικού ιμπρεσιονισμού, υπήρξαν οι: Αρτίν Αρτινιάν, Δημήτρης Δαρζέντας, Δημήτρης Κόκκορης, Κώστας Κουνάδης, Θεόδωρος Μάρκελλος, κ.ά. Μολονότι η γενιά αυτή θέλησε να ανασυγκροτήσει κάτι που δεν υπήρχε πλέον, έδωσε μία γνήσια και εν πολλοίς πρωτότυπη ζωγραφική.

 

Υπαιθρισμός και τοπιογραφία,

στην πινακοθήκη Γρηγοριάδη

Διεύθυνση: Μαρίνου Αντύπα 18, Ν. Ηράκλειο

Διάρκεια: μέχρι την Κυριακή 14 Οκτωβρίου 2012.

 

 

  • lisseurs ghd
  • lisseur ghd styler
  • sacs louis vuitton
  • sacs louis vuitton pas cher
  • lisseur ghd
  • ghd pas cher
  • achat Sac louis vuitton
  • sacs louis vuitton pas cher
  • sac louis vuitton soldes en ligne
  • chaussures semelle rouge pas cher
  • Sacs Louis Vuitton Pas Cher En Ligne
  • christian louboutin pas chere
  • air jordan 11 pas cher
  • louboutin femme escarpin pas cher
  • christian louboutin pas cher
  • air jordan 6 femme pas cher
  • Air Jordan Pas Cher Magasin
  • Sac louis vuitton Pas Cher Magasin
  • Vente Sac louis vuitton soldes
  • Vente sac louis vuitton
  • air jordan 11 pas cher
  • air jordan 6 retro
  • achat sac louis vuitton