Ο θάνατός μου, η ζωή σου;
 
Ημερομηνία δημοσίευσης: 19/07/2009

Του ΔΗΜΗΤΡΗ ΔΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΥ*

Το αρχικό κέντρισμα του σημειώματος αυτού είναι προσωπικό και η αφορμή από αυτές που θεωρούμε συνήθως ασήμαντες, ανάξιες εν πάσει περιπτώσει δημόσιου λόγου. Η δημαρχιακή αρχή του Δήμου Υμηττού (δήμαρχος Χρ. Ζούπας) παρήγγειλε σε γραφείο συγκοινωνιακών μελετών μια μελέτη, η οποία κατέληξε να προτείνει κάποιες κυκλοφοριακές παρεμβάσεις στον Δήμο Υμηττού. Μια από αυτές προβλέπει την πεζοδρόμηση ενός τμήματος κεντρικής οδού του Δήμου και ταυτόχρονα τη μετατροπή σε διπλής κατεύθυνσης ενός τμήματος της παράλληλης στην πρώτη οδού, της οδού Σμύρνης. Το συνολικό μήκος του δρόμου που εμπλέκεται εκ πρώτης όψεως στην κυκλοφοριακή αυτή μεταβολή δεν ξεπερνά τα 300 μέτρα και οι κάτοικοι που πλήττονται άμεσα είναι, πάνω-κάτω, γύρω στους 200.

Πρόκειται συνεπώς, όπως ειπώθηκε ήδη, για ένα ζήτημα δευτερεύον, που αφορά, συν τοις άλλοις, και λιγοστούς ανθρώπους, οι οποίοι όμως, μόλις έμαθαν τα κακά μαντάτα, προσφυώς κάνουν λόγο για "καταστροφή της Σμύρνης". Και πρόκειται πράγματι για καταστροφή, εφόσον η ίδια η μελέτη προβλέπει ότι από τον στενό δρόμο τους θα περνούν επιπλέον 140.000 αυτοκίνητα το μήνα. Πρόκειται μάλιστα για αυτοκίνητα που θα αγκομαχούν έξω από τα σπίτια τους, αφού το πλήθος τους, σε συνδυασμό με τη διέλευση οχτώ λεωφορειακών γραμμών και την ύπαρξη δύο στάσεων, είναι βέβαιο ότι θα επιφέρουν κυκλοφοριακό έμφραγμα τις περισσότερες ώρες της ημέρας και της νύχτας.

Ας αφήσουμε όμως τους κατοίκους της οδού Σμύρνης με το πρόβλημά τους, τις υποψίες τους για τα οικονομικά ή άλλα συμφέροντα που το προξένησαν και τις κινητοποιήσεις που ξεκίνησαν και ετοιμάζουν, κι ας έρθουμε σε κάποιες όψεις της καθημερινότητας που αναδεικνύονται από τη μικρή αυτή ιστορία.

Καταρχάς το θέμα της σχέσης ωφέλειας και βλάβης που προκύπτει από τις αποφάσεις μιας δημόσιας αρχής, όπως είναι ένα Δημοτικό Συμβούλιο. Στο παράδειγμα του παραπάνω δρόμου το όφελος όσων κατοίκων απαλλαγούν από τα διερχόμενα αυτοκίνητα μοιάζει εκ πρώτης όψεως να ισοσταθμίζεται με τη βλάβη όσων θα τα υφίστανται καθημερινά. Όμως η βλάβη και το όφελος έχουν την ίδια βαρύτητα; Είναι επιτρεπτό η βελτίωση των συνθηκών ζωής κάποιου να επιφέρει δραματική επιδείνωση της ζωής κάποιου άλλου; Στοιχειώδεις αρχές συμβίωσης και κοινωνικής αλληλεγγύης επιβάλουν, νομίζω, η βλάβη να έχει άλλο, πολλαπλάσιο, ειδικό βάρος από την ωφέλεια.

Από τα νησιά των Κυκλάδων σώζεται πληθώρα εγγράφων της περιόδου της οθωμανικής κυριαρχίας, στα οποία τα τοπικά κριτήρια, συχνά μετά από αυτοψία και συνεννόηση με τους αντίδικους, επιλύουν διαφορές που έχουν σχέση με τους όρους δόμησης, τη διαχείριση των όμβριων υδάτων και των λυμάτων, τον ηλιασμό και τον αερισμό των σπιτιών, τη διέλευση ανθρώπων και ζώων και δεκάδες άλλα ζητήματα που ανακύπτουν από τη συμβίωση στους πυκνοδομημένους οικισμούς των νησιών. Το πλήθος των υποθέσεων καταδεικνύει αφενός μεν ότι τα προβλήματα εξακολουθούσαν να υφίστανται, αφετέρου όμως ότι, ακόμη και στις συνθήκες της τότε εποχής, είχε δημιουργηθεί μια κουλτούρα διαβούλευσης για την επίλυση των προβλημάτων της καθημερινότητας. Η πρακτική αυτή, όπου οι κοινοτικές αρχές συζητούν με τους κατοίκους και παίρνουν αποφάσεις μετά λόγου γνώσεως των προβλημάτων, μοιάζει να έχει χαθεί. Αντί αυτής, στις γειτονιές της Αθήνας διεξάγεται καθημερινά η μάχη του κάδου, καθώς ο ένας προσπαθεί να σπρώξει τον κάδο των σκουπιδιών στην πόρτα του γείτονά του.

Ένα άλλο κρίσιμο ζήτημα αφορά τον ελεύθερο δημόσιο χώρο. Σε συνθήκες ασφυκτικής δόμησης που επικρατούν στις μεγάλες πόλεις, η κατάληψη των δημόσιων χώρων που προορίζονταν για κοινή χρήση από διερχόμενους και σταθμεύοντες κατόχους αυτοκινήτων, παράνομους ή νόμιμους μετανάστες, εθισμένους και διακινητές ναρκωτικών, χαρωπούς γλεντοκόπους κλπ., αποτελεί κρίσιμο ζήτημα. Βάζω εν επιγνώσει στο ίδιο τσουβάλι ανόμοια πράγματα, διότι νομίζω ότι έχουν ένα κοινό στοιχείο, την κατοχή του λιγοστού ελεύθερου δημόσιου χώρου και παράγουν ένα κοινό αποτέλεσμα, το αίσθημα βαθιάς όχλησης ή, ακόμη καλύτερα, ασφυξίας των περιοίκων. Ως πράξη κατοχής άλλωστε βιώνεται εν τέλει από όλους τους εμπλεκόμενους, και αυτούς που την ασκούν και αυτούς που την υφίστανται. Η αίσθηση κατοχής οφείλεται όχι τόσο στην παρουσία του άλλου που θα μπορούσε να ενσωματωθεί στο υπάρχον περιβάλλον αλλά στην πλησμονή "άλλων". Όταν υπερβαίνει ένα όριο προκαλεί αντίδραση. Ποιο είναι όμως το όριο; Είναι κοινό για όλους; Ποιος το θέτει; Τι επιπτώσεις έχει η υπέρβασή του; Περιοχές όπως η Ομόνοια, τα Εξάρχεια, ο Άγιος Παντελεήμονας, το Γκάζι, η Πάτρα βρίσκονται τον τελευταίο καιρό στην κόψη του ξυραφιού. Πρόκειται, βέβαια, για ένα ζήτημα περίπλοκο, προσφιλές και πρόσφορο στην ακροδεξιά δημαγωγία. Ωστόσο, η δρομολόγηση της επίλυσής του όμως προϋποθέτει, νομίζω, καταρχάς τη συνειδητοποίηση των διαστάσεών του και την αντιμετώπισή του με πολιτική σκέψη και οξύνοια που δεν θα αναμασά απλώς τα ένθεν κακείθεν στερεότυπα. Γιατί ως αντίδοτο στην κτηνώδη βλακεία δεν επαρκεί η καλοκάγαθη ελαφρότητα.

*Ο Δημήτρης Δημητρόπουλος είναι ιστορικός,  συγγενής κατοίκων της οδού Σμύρνης.

  • lisseurs ghd
  • lisseur ghd styler
  • sacs louis vuitton
  • sacs louis vuitton pas cher
  • lisseur ghd
  • ghd pas cher
  • achat Sac louis vuitton
  • sacs louis vuitton pas cher
  • sac louis vuitton soldes en ligne
  • chaussures semelle rouge pas cher
  • Sacs Louis Vuitton Pas Cher En Ligne
  • christian louboutin pas chere
  • air jordan 11 pas cher
  • louboutin femme escarpin pas cher
  • christian louboutin pas cher
  • air jordan 6 femme pas cher
  • Air Jordan Pas Cher Magasin
  • Sac louis vuitton Pas Cher Magasin
  • Vente Sac louis vuitton soldes
  • Vente sac louis vuitton
  • air jordan 11 pas cher
  • air jordan 6 retro
  • achat sac louis vuitton